مطالب

A framework to monitor and evasluate implementation

بار بیماری‌‌‌‌های مزمن 

بیماری‌‌‌‌های غیرمسری (NCD)، از جمله بیماری‌‌‌‌های قلبی عروقی (CVD)، دیابت، چاقی، انواع خاص سرطان‌‌‌‌ها و بیماری‌‌‌‌های تنفسی مزمن، علت 60٪ از 58 میلیون مرگ‌ومیر سالانه هستند. این رقم معادل 35 میلیون مرگ‌ومیر جهانی در سال 2005 از این بیماری‌هاست (1).

از مرگ‌ومیرهای ناشی از NCD، 80 درصد در کشورهای کم‌درآمد و با درآمد متوسط ​​رخ می‌‌‌دهد . برآورد داده‌های منطقه‌‌‌‌ای برای سال 2005 نشان می‌‌‌دهد که NCD علت حدود 23 درصد از کل مرگ‌ومیرهای منطقه آفریقای WHO؛ 78٪ در منطقه آمریکا؛ 52٪ در منطقه مدیترانه شرقی؛ 86٪ در منطقه اروپا ؛ 54 درصد در منطقه آسیای جنوب شرقی؛ و 78٪ در غرب اقیانوس آرام است (2-7). این نکته تایید می‌‌‌کند که بار NCD در همه مناطق WHO صرف‌نظر از وضعیت اقتصادی کلی آنها بسیار شایع است.

مداخلات ارزان و مقرون‌به‌صرفه می‌‌‌توانند از 80٪ بیماری‌‌‌‌های قلب، سکته مغزی، دیابت نوع 2 و 40٪ سرطان‌‌‌‌ها پیشگیری کنند. شواهد علمی قوی وجود دارد که رژیم سالم و فعالیت بدنی کافی اجزای کلیدی در پیشگیری از NCD و عوامل خطر آنها هستند (8).

قطع‌نامۀ مجمع بهداشت جهانی دربارۀ رژیم غذایی، فعالیت جسمی و سلامت (2004)

راهبرد جهانی WHO دربارۀ رژیم غذایی، فعالیت بدنی و سلامت (DPAS) توسط 57مین مجمع بهداشت جهانی در تاریخ 22 می‌‌‌2004 (g) به تصویب رسید.

قطعنامه مجمع جهانی بهداشت که DPAS  را تأیید می‌‌‌کند از کشورهای عضو می‌‌‌خواهد «ساختارهای موجود یا جدید برای پیاده‌سازی راهبرد را از طریق بخش‌‌‌‌های بهداشت و سایر بخش‌‌‌‌های مربوطه، برای پایش و ارزیابی اثربخشی و هدایت سرمایه‌گذاری و مدیریت منابع برای کاهش شیوع بیماری‌‌‌‌های غیرمسری و خطرات مربوط به رژیم‌‌‌‌های ناسالم و نداشتن فعالیت بدنی تقویت کنند» و «بدین منظور، مطابق با شرایط ملی: […] (د) فرآیند قابل‌اندازه‌گیری و شاخص‌‌‌‌های خروجی را تعریف کنند که امکان پایش و ارزیابی دقیق اقدامات انجام‌شده و واکنش سریع به نیازهای شناسایی‌شده را فراهم کند» […].»

علاوه بر این، در DPAS توصیه می‌‌‌شود که سازمان جهانی بهداشت «نظام پایشی را راه‌اندازی و شاخص‌‌‌‌هایی را برای عادات رژیم غذایی و الگوهای فعالیت جسمی طراحی کند.»

قطع‌نامۀ مجمع بهداشت جهانی دربارۀ پیشگیری و کنترل NCD(2008)

در ماه مه 2008، 61مین مجمع بهداشت جهانی WHA 61.8 را به تصویب رساند که برنامۀ عملی پیشگیری و کنترل بیماری‌‌‌‌های غیرمسری را تأیید می‌‌‌کند. برنامه عملی از اعضا می‌‌‌خواهد که اقدامات زیر را انجام دهند:

ایجاد و پیاده‌سازی سیاست جامع و برنامه‌ای‌ برای پیشگیری و کنترل NCDهای عمده و همچنین کاهش عوامل خطر قابل‌تغییر؛

ترویج مداخلات برای کاهش عوامل خطر اصلی مشترک قابل‌تغییر برای NCD: مصرف دخانیات، رژیم‌‌‌‌های ناسالم، نداشتن فعالیت بدنی و مصرف مضر الکل؛
پایش NCD و عوامل آنها و ارزیابی پیشرفت در سطح ملی، منطقه‌‌‌‌ای و جهانی؛
تقویت نظام‌‌های مراقبت و جمع‌آوری داده‌‌‌‌های استاندارد دربارۀ عوامل خطر، بروز بیماری و مرگ‌ومیر بر اساس علت، با استفاده از ابزارهای موجود WHO؛ به صورت منظم، داده‌‌‌‌ها و اطلاعات مربوط به روندها در مورد NCD و عوامل خطر آنها براساس سن، جنسیت و گروه‌‌‌‌های اجتماعی-اقتصادی؛ و ارائه اطلاعات دربارۀ پیشرفت روند اجرای راهبردها و برنامه‌‌‌‌های ملی؛
اجرای اقدامات توصیه‌شده در راهبرد جهانی WHO برای رژیم غذایی، فعالیت بدنی و سلامت.

علاوه بر این، قطعنامه و برنامه عملیاتی آن نشان می‌‌‌دهد که «پایش بیماری‌‌‌‌های غیرمسری و عوامل آنها پایه دفاع، سیاست‌گذاری و اقدام جهانی را فراهم می‌‌‌کند. پایش به ردیابی داده‌‌‌‌های دربارۀ بزرگی و روندها در بیماری‌‌‌‌های غیرمسری محدود نیست ، همچنین ارزیابی اثربخشی و تأثیر مداخلات و ارزیابی پیشرفت را شامل می‌‌‌شود.»

نقش سازمان جهانی بهداشت در پیاده‌سازی DPAS

نقش و مسئولیت‌‌‌‌ها از جانب WHO در سند DPAS اعلام و توسط کشورهای عضو پذیرفته شده است.

با توجه به این مسئولیت‌ها، پیاده‌سازی DPAS از پیاده‌سازی سه مسیر اصلی پیروی خواهد کرد:

  • پیاده‌سازی مستقیم از طریق ادارات منطقه‌‌‌‌ای و محلی سازمان جهانی بهداشت درسطح ملی.
  • ارائه راهنمایی، پشتیبانی فنی و ابزارها برای کشورهای عضو.
  • ایجاد مشارکت با ذی‌نفعان مختلف هر زمان که مناسب باشد.

اهداف سند حاضر

اهداف سند حاضر عبارتند از:

  • ارائه راهنمایی به کشورهای عضو در زمینۀ پایش و ارزیابیسیاست‌‌‌‌ها و برنامه‌‌‌‌های ملی مربوط به رژیم غذایی و فعالیت بدنی، هماهنگ با اقدامات پایش و مراقبت در حال انجام.
  • کمک به کشورهای عضو در شناسایی شاخص‌‌‌‌های خاص و مربوطه برای سنجش پیاده‌سازی سیاست‌‌‌‌ها و برنامه‌‌‌‌های مربوط به رژیم غذایی و فعالیت جسمی در سطح کشور.

نسخۀ 2006 سند WHO

به عنوان پیگیری سند 2006 راهبرد جهانی دربارۀ رژیم غذایی، فعالیت جسمی و سلامت: چارچوبی برای پایش و ارزیابی پیاده‌سازی، یک کارگاه آموزشی بین‌المللی ظرفیت‌سازی در مادرید، اسپانیا در تاریخ 3-4 اکتبر 2007 برگزار شد. (اطلاعات دربارۀ این کارگاه در پیوست 3 در پایان سند حاضر وجود دارد.)

سند حاضر با حفظ ساختار و اهداف نسخۀ سال 2006 و در نظر گرفتن جزئیات دربارۀ محتوا و مباحث کارگاه آموزشی مادرید تدوین شده است. اطلاعات جداول دربارۀ فعالیت‌‌‌‌های پایش و ارزیابی و نظام‌‌های مراقبت نیز در پیوست 1 و 2 آمده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *