مطالب

Global Atlas on cardiovascular disease prevention and control

بیماری‌های قلبی‌عروقی همچنان بزرگترین علت مرگ‌ومیر در جهان هستند. در سال ۲۰۰۸ بیش از ۱۷ میلیون نفر به دلیل بیماری‌های قلبی‌عروقی جان باختند. بیش از ۳ میلیون از این مرگ‌ومیرها قبل از سن ۶۰ سالگی رخ دادند، در حالی که در اکثر موارد قابل پیشگیری بودند. درصد مرگ‌ومیرهای زودرس به دلیل بیماری‌های قلبی‌عروقی از ۴٪ در کشورهای پردرآمد تا ۴۲٪ در کشورهای کم‌درآمد متغیر است، که منجر به افزایش نابرابری‌ها در میزان ابتلا به بیماری‌های قلبی‌عروقی و عوارض آنها میان کشورها و جمعیت‌های مختلف می‌شود.

این وضعیت هشداردهنده ابعاد جدیدی نیز پیدا کرده است طی دو دههٔ گذشته، میزان مرگ‌ومیرها به دلیل بیماری‌های قلبی‌عروقی در کشورهای پردرآمد کاهش یافته است، اما در کشورهایی با درآمد کم و متوسط به میزان حیرت‌انگیزی افزایش یافته است.

اکثر موارد ابتلا به بیماری‌های قلبی‌عروقی قابل پیشگیری هستند. اقدامات جمعی و همچنین بهبود دسترسی به اقدامات فردی مراقبت بهداشتی می‌توانند بار سلامتی و اقتصادی‌اجتماعی ناشی از این بیماری‌ها و عوامل خطر به ابتلا به آنها را کاهش دهند. در گزارش وضعیت جهانی دربارهٔ بیماری‌های غیرواگیر در سال ۲۰۱۰، از این اقدامات، که مبتنی بر شواهد و مقرون به صرفه هستند، به عنوان «اقدامات ایده‌آل» بهترین محصولات توصیف شده‌اند.

در حال حاضر، مراکز ارائهٔ خدمات بهداشت عمومی در کشورهای در‌حال توسعه توانایی رسیدگی به تقاضاهای روزافزون جهت رسیدگی به بیماری‌های قلبی، سکتهٔ مغزی، سرطان، دیابت، و بیماری تنفسی مزمن را ندارند. در عین حال، استفاده از مدل مبتنی بر بیمارستان موجب ناکارآمدی تشکیلات مراقبت بهداشتی در کشورهای با درآمد کم و متوسط شده است زیرا این مدل بر درمان بیماری‌ها تمرکز دارد و اغلب از بیمارستان‌های پیشرفته‌ای بهره می‌گیرد که درمان گسترده را صرفاً برای تعداد محدودی از شهروندان فراهم می‌کنند. بیمارستان‌ها منابع عظیمی را مصرف می‌کنند، و وزارتخانه‌های بهداشت بیش از نصف بودجهٔ خود را به خدمات بهداشتی مبتنی بر بیمارستان‌ها اختصاص می‌دهند. در نتیجه، بیماریِ بخش اعظم جمعیت که در خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی‌عروقی قرار دارند تشخیص داده نمی‌شود، و آن دسته‌ای که بیماری‌شان تشخیص داده می‌شود نیز به مراقبت‌های بهداشتی اولیه دسترسی ندارند؛ با این حال، شواهد نشان می‌دهد که دو سوم مرگ‌های زودرس به دلیل بیماری‌های غیرواگیر شامل بیماری‌های قلبی‌عروقی با پیشگیری اولیه قابل پیشگیری هستند، یک‌ سوم باقیمانده نیز با بهبود سامانه‌های بهداشتی و رسیدگی موثرتر و عادلانه‌تر به نیازهای افراد مبتلا به بیماری‌های قلبی‌عروقی به مراقبت‌های بهداشتی قابل پیشگیری هستند.

دو پیشرفت مهم منجر به ارائهٔ این گزارش در این موقع بحرانی شده است. اول اینکه کشورهای سراسر جهان به این آگاهی رسیده‌اند که مرگ‌ومیرهای زودرس به دلیل بیماری‌های قلبی‌عروقی و سایر بیماری‌های غیرواگیر موجب کاهش بهره‌وری و قطع رشد اقتصادی می‌شوند و اکثر کشورها را چالش اجتماعی مهمی مواجه می‌کنند. دوم اینکه، طبق شواهد غیر قابل انکار، «اقدامات ایده‌آل» برای کاهش پیامدهای مرگ‌ومیر زودرس ناشی از بیماری‌های قلبی‌عروقی و سایر بیماری‌های غیرواگیر راهکارهای عملی هستند و حتی در فقیرترین کشورها نیز سرمایه‌گذاری‌های اقتصادی بسیار خوبی محسوب می‌شوند.

به دلیل اینکه دامنهٔ بیماری‌های قلبی‌عروقی به گسترش خود در سراسر جهان ادامه می‌دهد، آگاهی در این زمینه باید افزایش یابد و اقدامات بین‌المللی قوی‌تر و متمرکزتری صورت بگیرد. این اطلس که به پیشگیری و کنترل بیماری‌های قلبی‌عروقی مربوط می‌شود بخشی از این اقدامات هاست. این اطلس با بهره‌گیری از داده‌های جهانی دربارهٔ مرگ‌ومیر ناشی از بیماری قلبی‌عروقی و میزان شیوع بیماری‌ها قلبی‌عروقی، اهمیت این مسئله را مستند می‌کند. این اطلس نابرابری‌ها در زمینه‌های دسترسی به مراقبت، قرارگیری در معرض خطر، و دسترسی به خدمات مراقبت بهداشتی را به عنوان علت نابرابری‌های عمده میان کشورها و جمعیت‌های مختلف از لحاظ شیوع بیماری‌های قلبی‌عروقی و عوارض آنها نشان می‌دهد. علاوه بر این، علل کاهش مرگ‌ومیر ناشی از بیماری‌های قلبی‌عروقی در کشورهای توسعه یافته را نشان می‌دهد، و این پیام را ارسال می‌کند که، برای قطع چرخهٔ نابرابری‌های فزاینده، باید از این دانش به نفع مردمِ تمامی کشورها استفاده کنیم.

رسیدگی به بیماری‌های قلبی‌عروقی مستلزم اقدام جامع و پایدار در سه حوزه است، این حوزه‌ها مولفه‌های کلیدی تمامی استراتژی‌های جهانی و ملی هستند؛ نظارت و پایش، پیشگیری و کاهش عوامل خطر، و بهبود مدیریت و مراقبت بهداشتی از طریق تشخیص زودهنگام و درمان بموقع. اقدامات برنامه‌ریزی شده باید شامل تعیین اهداف ملی و اندازه‌گیری نتایج، پیشبرد همکاری‌های چند بخشی و بکارگیری رویکردهای «گنجاندن بهداشت در تمامی سیاست‌ها»، تقویت سامانه‌های بهداشت و مراقبت‌های بهداشتی اولیه، و توسعهٔ ظرفیت ملی و تدابیر سازمانی مناسب به‌منظور مدیریت برنامه‌های پیشگیری و کنترل بیماری‌های غیرواگیر باشند.

برای متوقف کردن مرگ‌ومیرهای زودرس ناشی از بیماری‌های قلبی‌عروقی و سایر بیماری‌های غیرواگیر به همکاری‌های بین‌المللی و پیمان‌های وسیعی که مرزهای ملی، فرهنگی و اخلاقی را در می‌نوردند نیز نیاز است. مجمع بهداشت جهانی یازده سال پیش استراتژی جهانی برای پیشگیری و کنترل بیماری‌های غیرواگیر را به منظور کاهش پیامدهای مرگ‌ومیرهای زودرس ناشی از بیماری‌های قلبی‌عروقی و سایر بیماری‌های غیرواگیر تصویب کرد. رؤسای کشورها و دولت‌ها در روزهای ۱۹ تا ۲۰ سپتامبر ۲۰۱۱ در نیویورک گرد هم جمع می‌شوند تا طی «نشست سران مجمع عمومی سازمان ملل متحد در سال ۲۰۱۱ دربارهٔ پیشگیری و کنترل بیماری‌های غیرواگیر» به پیشگیری و کنترل بیماری‌های غیرواگیر در سراسر جهان بپردازند. این دومین بار در تاریخ سازمان ملل است که مجمع عمومی نشستی را به‌منظور بررسی مسائل بهداشتی با تاثیرات اجتماعی‌اقتصادی عمده برگزار می‌کند. از سران کشورها انتظار می‌رود که سند نهایی را که به برنامهٔ بین‌المللی برای سال‌های پیش رو شکل می‌دهد بکار گیرند.

فرصتی که نشست سران فراهم می‌آورد بی‌نظیر است. با تضمین اینکه رسیدگی‌ به بیماری‌های قلبی‌عروقی در کانون توجه اقدامات بین‌المللی جهت توسعهٔ بهداشت و محافظت از سلامت قرار دارد، می‌توانیم به مزایای جهانی‌سازی را به شیوهٔ متوازن‌تری توزیع کنیم و، بدین ترتیب، دامنهٔ وسیع‌تر امنیت انسانی را تقویت کنیم. از اینرو نسبت به آینده بسیار خوش‌بین هستم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *